59e International Film Festival Thessaloniki (1-11 november 2018)

0
386

Door Renata Habets.

Het International Film Festival Thessaloniki is het belangrijkste filmfestival van Zuid/Oost-Europa en het oudste en belangrijkste filmfestival in de Balkan voor de presentatie van beginnende filmmakers wereldwijd. Tevens vormt het een platform voor de Griekse filmproducties van het jaar. Het begon aanvankelijk in 1960 in de vorm van de week van de Griekse cinema en werd internationaal vanaf 1992. Toen werd er een internationale competitiesectie geïntroduceerd voor speelfilms van regisseurs, die hun eerste of tweede film presenteren. Sinds die tijd is het festival constant in ontwikkeling en vergroot voortdurend haar internationale scope, presenteert veel internationale producties wereldwijd en ontwikkelt activiteiten voor internationale filmprofessionals. Sinds 1990 werd het een organisatie met culturele activiteiten gedurende het hele jaar. Met als hoogtepunt het filmfestival in november.

Er werden tijdens deze 59e editie meer dan 30 prijzen uitgereikt. Het was frappant dat 3 Noord-Europese films de belangrijkste prijzen wonnen.

WINNAAR VAN DE HOOFDPRIJS

Ray and Liz

De winnaar van de Gouden Alexander “Theo Angelopoulos” (8000 euro) was het autobiografische Britse familiedrama Ray and Liz van Richard Billingham. De hoofdprijs is vernoemd naar de internationaal meest vermaarde Griekse regisseur Theo Angelopoulos. Hij verongelukte een aantal jaar geleden op zijn eigen filmset. Angelopoulos was in 1999 een kleine week in Nijmegen, naar aanleiding van een retrospectief van zijn oeuvre.
Bellingham, van oorsprong fotograaf, scoorde ook hoog op andere filmfestivals met zijn debuutfilm. Hij nam ook het scenario voor zijn rekening. Al eerder in augustus kreeg hij een speciale juryvermelding op het filmfestival van Locarno. Ook op de festivals van Toronto en New York scoorde de film dit najaar erg goed. Billingham zet in Ray and Liz zijn getroubleerde kindertijd neer in het sobere Thatcher tijdperk. In een buitenwijk van Birmingham en in de marges van de maatschappij filmt hij een gezin, dat sociale taboes doorbreekt. Bij tijd en wijle shockerend en gepaard gaand met een ongemakkelijke vorm van humor. Bijvoorbeeld wanneer aan het einde van de film één van de zoons in een opvanggezin wordt geplaatst, vraagt de andere zoon of hij ook naar een opvanggezin mag. Door middel van soms hartverscheurende maar ingetogen beelden zet Billingham een subjectief landschap neer van verwaarlozing en fundamentele eenzaamheid van de kinderen. Toch trapt hij niet in de pittfalls van autobiografie en sociaal-realisme. Er is nooit sprake van sentimentaliteit, pessimisme of negativiteit. Ik vond persoonlijk het subtiele einde van de film heel erg sterk.

DE ZILVEREN ALEXANDER

De speciale juryprijs ging naar de Duitse film All Good/Alles ist Gut van Eva Trobisch. Ook zij schreef zelf het scenario. De film won in augustus op het filmfestival van Locarno de prijs voor beste debuut. Een vrouw wordt verkracht door een familielid van haar nieuwe baas en kiest ervoor om haar trauma in stilte te verwerken. Ze pakt haar leven weer op en probeert de routine binnen haar relatie en baan vast te houden. Ze wil niet in de rol van slachtoffer terechtkomen en denkt door middel van redeneren de controle over haar leven weer terug te krijgen. Knap geschreven en lang voordat de storm rondom MeToo losbarstte. Dit krachtige verhaal confronteert ons met subtiele ironie en ontwapenende helderheid. Het overschrijdt grenzen tussen de genders, oppervlakkige en diepe verwerking van emoties en ons openbare en privé gezicht. Het blijkt een kwetsbaar gebied te zijn, waarin we onze integriteit beschermen en concessies moeten doen. De prijs voor beste actrice in Thessaloniki ging ex aequo naar Aenne Schwarz voor haar hoofdrol in All Good. The Hollywood Reporter noemde de vertolking van de hoofdrol door Schwarz een “powerhouse performance”.

DE BRONZEN ALEXANDER

Manta Ray

De speciale juryprijs voor beste regisseur ging naar Manta Ray (“enorme zeerog”) van de Thaise regisseur Phuttipong Aroonpheng. De film won tevens de prijs voor beste artistieke prestatie/cinematografie in Thessaloniki. Na de wereldpremière op het filmfestival van Venetië, begin september, won Manta Ray daar de prijs voor beste film in de Horizons selectie. De film concentreert zich op het politieke thema van de Rohingyas. Maar dan op een poëtische en persoonlijke manier. Een visser in een dorp in Thailand vindt een gewonde vluchteling uit Myanmar en neemt hem op in zijn huis, waarna ze bevriend raken. Totdat de visser ineens verdwijnt op zee en de indringer zijn leven, huis, baan en ex-vrouw overneemt. Het werd een minimalistische parabel over de donkere kanten van de menselijke natuur. Voor mij was de film een metafoor voor de cri du coeur van vluchtelingen wereldwijd, die vele gevaren trotseren wanneer ze hun thuisland ontvluchten.

Jakob Cedergren

De prijs voor beste acteur ging naar Jakob Cedergren voor zijn hoofdrol in The Guilty van regisseur Gustav Moller. Ook won The Guilty de Fischer Publieksprijs in de internationale categorie in Thessaloniki. De film uit Denemarken dingt ook mee voor de prijzen voor beste Europese film, regisseur en scenarioschrijver 2018. Tevens is Cedergren genomineerd als beste Europese acteur 2018! Op het Sundance Film Festival en het International Film Festival Rotterdam won de film ook de publieksprijs. De film draait al sinds augustus in de Nederlandse filmtheaters.
Regisseur Moller haalde zijn inspiratie uit de 911 filmpjes op Youtube. Hij maakte een zenuwslopende actiethriller, maar dan zonder actie. Met zijn minimalistische aanpak maakte hij een psychologische thriller, die zich afspeelt binnen vier muren met slechts één personage in beeld. De Guilty kreeg maar liefst vier sterren van De Volkskrant.

De prijs voor beste actrice moest Aenne Schwarz delen met de indrukwekkende Griekse actrice Marisha Triantafyllidou. Ze won de prijs voor haar overtuigende hoofdrol in Her Job van de Griekse regisseur Nikos Labot. De film werd ook opgemerkt na de première in de Discovery sectie van het filmfestival in Toronto. Triantafyllidou vertolkt de 37-jarige huisvrouw Panayiota, die analfabeet is, door haar man wordt gedomineerd en niet meer is dan een huisslaaf. Ze leidt een saai leven met man en kinderen in een bescheiden buurt in Athene. Als de recessie hevig heeft toegeslagen ziet ze zich genoodzaakt om een baan als schoonmaakster te accepteren in een groot winkelcentrum. Ondanks de barre werkomstandigheden en uitbuiting door haar werkgever verbreekt Panayiota de ketens van haar monotone bestaan thuis en wint geleidelijk het respect dat ze nooit kreeg van haar eigen gezin. Wanneer een serie ontslagen volgt zal ze opnieuw haar positie moeten bepalen. Maar ze zal nooit meer dezelfde zijn.

GREEK FILM CENTRE AWARD

Een andere sterke Griekse film, The Waiter, ontving de Greek Film Centre Award. Deze debuutfilm van regisseur, scenarist en producer van deze film, Steve Krikis, won 5000 euro cash op het 59e filmfestival van Thessaloniki. Deze kille film, neonoir, gemaakt met een droog gevoel voor humor, doet sterk denken aan de filmstijl van Aki Kaurismaki. Het is een existentieel, afstandelijk mystery murder verhaal over een old school ober, die er een zeer minutieuze routine op nahoudt. Hij is een einzelgänger, die enthousiast informatie verzamelt over de meest uiteenlopende onderwerpen. Zijn dagelijkse routine helpt hem bij zijn angst voor het onbekende. Dan gebeuren er onverwachte dingen, waar hij tegen wil en dank in mee gesleurd wordt. Deze gebeurtenissen zullen zijn leven ingrijpend veranderen.

EEN OSCAR VOOR OSCAR: LEVENSWERK RUPERT EVERETT OOK AL IN COMPETITIE BERLIJN.

Rupert Everett in The Happy Prince

De flamboyante Engelse acteur Rupert Everett maakte zijn regiedebuut met The Happy Prince, een film over de teloorgang van Oscar Wilde. Het schijnt zijn levenswerk te zijn. De acteur heeft er tien jaar voor moeten vechten om de film te kunnen realiseren. Hij is nog te zien in de Nederlandse theaters en werd ook vertoond op het filmfestival Berlijn. Everett is in Nederland ondergewaardeerd omdat men hem slechts kent van zijn schmierende rollen in grote Hollywood producties als My Best Friend’s Wedding (naast Julia Roberts) en The Next Best Thing (hoofdrol naast niemand minder dan Madonna). In feite is hij een zeer gevierd en erudiet toneelacteur met een enorme passie voor Shakespeare en Oscar Wilde.
The Happy Prince wordt ingezonden voor de Oscars. Rupert Everett is genomineerd als beste Europese acteur 2018 voor zijn rol van Oscar Wilde.
De film begint in een goedkope hotelkamer in Parijs, waar Oscar Wilde op zijn sterfbed ligt, verstrikt in een wervelwind van herinneringen. Eens was hij de meest beroemde Londenaar. De uitvinder van onze hedendaagse celebrity cultuur wordt hij wel eens genoemd. Terwijl de voormalige dandy het laatste hoofdstuk van zijn leven schrijft, probeert hij zich te verzoenen met de mensen die hem aanbaden en vervloekten. Niet alleen regisseerde Everett en schreef hij het scenario, hij speelt dus ook de hoofdrol in dit bedwelmende portret van de artiest, die de esthetiek uitvond. Het is een ode geworden aan een van de grootsten der aarde in de geschiedenis van het menselijke intellect. Maar ook een ode aan de verguisden, die in de goot zijn terechtkomen maar toch nog naar de sterren blijven turen vol hoop.

A Faithful Man

Verder vond ik de nieuwe film van Louis Garrel, zoon van de beroemde Franse cineast Philippe Garrel, nog het vermelden waard. Hij zat in hetzelfde programma onderdeel als The Happy Prince; Special Screenings. A Faithful Man gaat over het bekende relatiegeneuzel, zoals we dat gewend waren van de Franse Nouvelle Vague regisseurs zoals van Louis’ vader Philippe. The Faithful Man is een hedendaagse relatiekomedie met uiterst charmante, kwetsbare personages als protagonisten. Met als saillant detail de dochter van Johnny Depp en Vanessa Paradis in één van de hoofdrollen. Lily-Rose Depp is een rijzende ster, die in maar liefst twee films was te bewonderen in Thessaloniki. Het was heel vreemd om in de ogen van Depp te kijken. Een exacte kopie van de ogen van Johnny.
Louis Garrel speelt zelf de hoofdrol van een schlemiel, die zich door zijn vriendin laat bedriegen met zijn beste vriend. De vriendin zet hem de deur uit en acht jaar later komt hij haar weer tegen. Op de begrafenis van zijn beste vriend. Dan volgen er een hoop intriges, aangezien zijn ex-vriendin hem wel weer terug wil. De intrigerende Lily-Rose Depp speelt een overtuigende rol in de film, die ook past bij haar leeftijd. Ze liet op mij een onuitwisbare indruk achter. The Faithful Man gaat op 21 februari 2019 in roulatie in de Nederlandse filmtheaters. Wanneer en of de andere voornoemde filmtitels in release gaan in Nederland is nog onduidelijk.

Renata Habets

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here